Tornavacas | |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
Alministración | |||||
País | España | ||||
Autonomía | Estremadura | ||||
Provincia | provincia de Cáceres | ||||
Tipu d'entidá | conceyu d'España | ||||
Alcalde de Tornavacas (es) | José Franco González González | ||||
Nome oficial | Tornavacas (es)[1] | ||||
Códigu postal |
10611 | ||||
Xeografía | |||||
Coordenaes | 40°15′21″N 5°41′19″W / 40.2557°N 5.6885°O | ||||
Superficie | 76.6 km² | ||||
Altitú | 871 m | ||||
Llenda con | Solana de Ávila, Puerto Castilla, Losar de la Vera, Guijo de Santa Bárbara, Aldeanueva de la Vera, Jerte y Candelario | ||||
Demografía | |||||
Población |
991 hab. (2024) - 603 homes (2019) - 529 muyeres (2019) | ||||
Porcentaxe | 0.25% de provincia de Cáceres | ||||
Densidá | 12,94 hab/km² | ||||
Más información | |||||
Estaya horaria | UTC+01:00 | ||||
tornavacas.es | |||||
Tornavacas ye un conceyu español de la provincia de Cáceres, Estremadura, asitiáu nel Valle del Jerte. Equí naz el ríu Jerte que da nome al valle, faciendo llende cola provincia d'Ávila.
L'escudu heráldicu y la bandera que representen al conceyu fueron aprobaos oficialmente'l 25 de febreru de 1991. L'escudu se blasona de la siguiente manera:
«Escudu cuartelado: Primero y Cuartu d'oru, una vaca de sable colos sos cuernos embolados y amburando; Segundu y Terceru jaquelado de plata y azul de quince pieces. Al timbre, Corona Real zarrada.»
La descripción testual de la bandera ye la siguiente:
«Bandera cuadrada: Jironada d'azul y blancu, col escudu d'armes del conceyu, timbrado, nel so centru.»
El conceyu de Tornavacas atopar nel Puertu de Tornavacas, na cabecera del Valle del Jerte. Na Sierra de Tormantos, nel estremu occidental de la Sierra de Gredos, na provincia de Cáceres, mui cerca de les llendes de la provincia d'Ávila y la provincia de Salamanca.
El términu municipal de Tornavacas llenda colos siguientes conceyos:
Noroeste: Candelario (SA) | Norte: Solana de Ávila (AV) | Nordeste: Puerto Castilla (AV) |
Oeste: Jerte | Este: Puerto Castilla (AV) | |
Suroeste: Aldeanueva de la Vera | Sur: Guijo de Santa Bárbara | Sureste: Losar de la Vera |
Tornavacas tien un clima mediterraneu Csa[3] (templáu con branu secu y calorosu) na frontera con un clima Csb (templáu con branu frescu y templáu) según la clasificación climática de Köppen. Ye carauterística una elevada precipitación añal total con un máximu mientres l'iviernu. Esta abondosa precipitación ta condicionada pola situación del conceyu na aguada suroccidental del Sistema Central, que favorez la "recoyida" d'agua orográfico de los frentes atlánticos qu'entren pel oeste principalmente en situaciones de jet polar baxu.
Parámetros climáticos permediu de Tornavacas nel periodu 1982-2001 | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Mes | Xin | Feb | Mar | Abr | May | Xun | Xnt | Ago | Set | Och | Pay | Avi | añal |
Temperatura media (°C) | 5.1 | 7.1 | 9.9 | 9.2 | 13.9 | 18.0 | 22.2 | 22.2 | 18.6 | 13.1 | 8.8 | 6.6 | 12.9 |
Fonte: Ministeriu d'Agricultura, Alimentación y Mediu Ambiente. Datos de precipitación pal periodu 1982-2001 y de temperatura pal periodu 1984-2001 en Tornavacas[4] 11 d'ochobre de 2012 |
Nel sieglu XIV la villa perteneció a los Álvarez de Toledo. N'otres dómines denominóse Villaflor de les Cadenes. La versión más aceptada avera del orixe del topónimu que na actualidá da nome al valle y al conceyu, ye la orde que'l rei Ramiro II de Llión dio al so llugarteniente por que tornaren les vaques, que con tees encendíes nes sos cornamentas, sirvieren p'asustar y poner en fuga al exércitu musulmán. Esto asocedió mientres la Reconquista, nel sieglu X. El llugar onde dieron vuelta los corninos pasó a denominase “Tornavacas”.
Dende'l so pase a la xurisdicción del conde de Oropesa y hasta 1492 cuntó con una comunidá xudía, con categoría d'aljama, concentrada nes callejuelas que conflúin na Cai Real.[5]
A la cayida del Antiguu Réxime la llocalidá constituyir en conceyu constitucional na rexón d'Estremadura que dende 1834 quedó integráu en Partíu Xudicial de Jarandilla[6]que nel censu de 1842 cuntaba con 260 llares y 1.424 vecinos.[7]
Tornavacas tuvo los siguientes datos de población dende 1900:[8][9]
Na siguiente tabla amuésense los votos nes eleiciones municipales de Tornavacas, col númberu de conceyales ente paréntesis, dende les primeres eleiciones municipales democrátiques:[10]
Añu | Populares | Socialistes | Centru | Otros | |
---|---|---|---|---|---|
1979 | Nun se presentaron | PSOE: 241 (2) | UCD: 587 (7) | Nun hubo más candidatures | |
1983 | AP-PDP-UL: 572 (6) | PSOE: 341 (3) | Nun se presentaron | Nun hubo más candidatures | |
1987 | AP: 466 (4) | PSOE: 572 (5) | Nun se presentaron | Nun hubo más candidatures | |
1991 | PP: 300 (3) | PSOE: 686 (6) | Nun se presentaron | Nun hubo más candidatures | |
1995 | PP: 420 (4) | PSOE: 523 (5) | Nun se presentaron | Nun hubo más candidatures | |
1999 | PP: 254 (2) | PSOE: 414 (4) | Nun se presentaron | GIT: 288 (3) | |
2003 | PP: 281 (3) | PSOE: 280 (3) | Nun se presentaron | GIT: 267 (3) | |
2007 | PP-EU: 354 (4) | PSOE: 422 (4) | Nun se presentaron | GIT: 114 (1) | |
2011 | PP-EU: 409 (5) | PSOE: 383 (4) | Nun se presentaron | UPEX: 70 (0) |
Pequeñu conceyu serranu de calter marcadamente fronterizu pola so proximidá a la provincia d'Ávila. Frontera histórica col Reinu de Castiella, yera'l llugar por onde entraben los fataos trashumantes del Honráu Conceyu de la Mesta. El ganáu, según el comerciu testil (mentamos la Casa del Tinte, onde se fabricaben grandes cantidaes de teles) apurrió grandes beneficios a la economía de Tornavacas y en redol a él forxóse la cultura d'esti pueblu. Anguaño, amás de l'agricultura -principalmente de la recoyida de cereza-, de la pequeña ganadería, los sos habitantes viven del turismu, qu'allega a visitar les sos paraxes naturales.
Na parte más alta del conceyu asítiase'l Puertu de Tornavacas, dende onde puede contemplase tol Valle del Jerte, un verde y fértil valle nel qu'abonda'l cultivu del zrezal, que'l so curiáu y recoyida da sustentu a la mayoría de los sos pueblos. Les cereces tienen D.O. conocida como Cereza del Jerte.
Ilesia parroquial católica d'estilu barrocu dedicada a Nuesa Señora de l'Asunción, na Archidiócesis de Mérida-Badayoz, Diócesis de Plasencia, Arciprestalgu de Cabezuela del Valle.[11]
Hai que mentar tamién otros llugares relevantes, tales como la Ermita de Santa María (güei en ruines), la casa na que s'agospió l'Emperador Carlos V y otros tantos exemplos arquiteutónicos.