![]() Ikona Artemiusza | |
Data i miejsce śmierci |
362 |
---|---|
Wspomnienie |
20 października |
Artemiusz (znany jako Challita w tradycji maronickiej; zm. 362 w Antiochii) – rzymski dowódca, dux Aegypti (cesarski prefekt rzymskiego Egiptu), uznawany świętym przez Kościół katolicki i prawosławny jako Artemiusz z Antiochii.
Z urodzenia był Egipcjaninem i dowódcą wojskowym za panowania Konstantyna Wielkiego[1][2]. Cesarz Konstancjusz II (337–361) nakazał mu sprowadzić do Konstantynopola relikwie Andrzeja Apostoła, Łukasza Ewangelisty i św. Tymoteusza. Wykonawszy swe zadanie Artemiusz został w 360 wynagrodzony godnością zarządcy Egiptu (dux Aegypti)[3].
Rok później Konstancjusz został zastąpiony przez swojego kuzyna Juliana, który był poganinem. Lud Aleksandrii oskarżył Artemiusza o zburzenie ich świątyń i rozbicie ich bożków[4], a Julian skazał go na śmierć. Artemiusz został ścięty w 362 w Antiochii, dokąd został wezwany przez cesarza Juliana Apostatę za niewłaściwe administrowanie swą prowincją[5]. Zarzuty wynikały z prześladowań pogan w Aleksandrii oraz użycia żołnierzy Artemiusza do zajęcia i spustoszenia Serapejonu, do czego podżegał Grzegorz z Kapadocji.
Według Ammianusa Marcellinusa, jego śmierć zachęciła lud Aleksandrii do uśmiercenia Jerzego[6], ale ta informacja jest prawdopodobnie fałszywa, ponieważ Jerzy już wtedy nie żył.
Uznaje się go za świętego za męczeństwo; jego wspomnienie liturgiczne ustalono na 20 października[7]. Miejscem jego kultu był kościół św. Jana Przepowiadającego (św. Jana Chrzciciela) w Konstantynopolu[8]. Świętego Artemiusza wzywają osoby cierpiące na przepuklinę[2].