اسلام تے ہور مذاہب |
![]() ہور مذاہب
قبل از اسلام • ہندومت • جین مت • سکھ مت اسلام تے...
ارتداد • * توہین • جبری تبدیلی • ضد سامیت • جمہوریت • آزاد خیالی • مادیت |
اسلام اک ابراہیمی مذہب اے جس دی ابتدا جزیرہ نما عرب وچ ہوئی جدوں کہ سکھ مت برصغیر وچ شروع ہونے والے دھرمی مذاہب وچوں اک اے۔ اسلام دا مطلب (اللہ تعالیٰ دی رضا دے اگے) "اطاعت و فرماں برداری" اے [۱][۲] تے لفظ سکھ سنسکرت زبان توں نکلیا اے جس دے معنیٰ "شاگرد، چیلا یا طالب علم" دے نيں۔[۳] دوناں مذاہب دی تعلیمات مواحدانہ نيں تے انہاں دے پیروکار خدائے واحد اُتے ایمان رکھدے نيں۔ صوفی مسلم تے سکھ مت دونے دا عقیدہ اے کہ ہر چیز دا خالق "اک" اے۔[۴][۵][۶]
صوفیا سمجھدے نيں کہ اللہ تعالیٰ اپنی ننانوے صفات اپنی مخلوق وچ گاہے بگاہے ظاہر تے تقسیم کردا اے [۴] جدوں کہ سلفی مسلماناں دا عقیدہ مختلف اے۔ انہاں دا مننا اے کہ اللہ تعالیٰ دی حضوصیات تے صفات اوہدی مخلوق توں وکھ نيں تے اللہ صرف اپنے تخت پہ براجمان اے۔[۷] اسلامی عقیدہ اے کہ پیغمبر محمدصلی اللہ علیہ و آلہ وسلم آخری نبی سن جنہاں اُتے ستويں صدی عیسوی وچ قرآن نازل ہويا۔ سکھ مت دی بنیاد بابا گرو نانک نے پندرھویں صدی عیسوی وچ رکھی۔ گرو گرنتھ صاحب سکھ مت دی مقدس کتاب تے صحیفہ اے تے سکھ گرو گرنتھ صاحب نوں زندہ گرو مندے نيں۔[۵][۸] اسلامی قوانین دی بنیاد قرآن و سنت اُتے اے جسنوں شریعت کہندے نيں۔ دوسری طرف گرنتھ صاحب وچ کوئی مخصوص احکامات نئيں۔ ہر مسلمان اُتے روزانہ پنج نمازاں ادا کرنا فرض اے [۹] تے نماز اسلام دے بنیادی عقائد وچوں اک اے۔ اسلام وچ سالانہ زکوۃ دینا لازمی اے۔[۱۰] سکھ مت وچ اک رسم نت نام اے جس وچ پنج بنی (عبادت) دا پڑھنا شامل اے۔ گرو نانک دے وضع کردہ چند عقائد "کِرت کردا" (بغیر کسی بے ایمانی تے برائی دے زندگی بسر کرنا)، "ناں جپنا" (خدائے واحد دا ذکر کرنا) تے "ونڈ چکر" (خدمتِ خلق) سکھ مت دے بنیادی عقائد وچوں نيں۔ حج کرنا اسلام وچ بہت اہم اے جدوں کہ سکھ مت وچ حج تے ختنہ دی رسم دی سخت مخالفت ملدی اے۔[۱۱] سکھ مت دے دسويں گرو گوبند سنگھ دے مطابق تمام رسومات و زیارات سکھ اپنے گرودوارے وچ سر انجام دتیاں۔
تریخ وچ سکھ مت تے اسلام دے درمیان وچ تعمیری مماثلت تے تخریبی محاذ آرائیاں دا وی ذکر ملدا اے۔ سکھاں دی روحانی کتاب گرنتھ صاحب وچ مسلمان صوفی سلسلہ چشتیہ توں تعلق رکھنے والے بزرگ بابا فرید الدین گنج شکر تے کبیر دی تعلیمات تے اشعار درج نيں۔[۱۲][۱۳][۱۴] جدوں کہ سکھ مت دے دس گروآں[۱۵][۱۶][۱۷][۱۸] وچوں دو گرو گرو ارجن دیو تے گرو تیغ بہادر دے متعلق کہیا جاندا اے کہ اُنہاں نوں اسلام قبول نہ کرنے دے جُرم وچ قتل کر دتا گیا سی ۔[۱۹][۲۰] ہور گرو گوبند سنگھ دے بچےآں،[۲۱][۲۲] انہاں دے چند ساتھیاں بندہ سنگھ بہادر، متی داس، بھائی ستی داس تے بھائی دیالا[۱۸][۲۱][۲۲] نوں اسلام قبول کرنے توں انکار[۲۳][۱۵][۲۲][۲۱] تے برصغیر وچ ہندوواں تے سکھاں اُتے مظالم دے خلاف آواز اُٹھانے دی پاداش وچ قتل کیتا گیا سی ۔[۲۴][۲۰][۱۶][۱۸] بعض روایات دے مطابق ایہ تمام گلاں من گھڑت قصے ہین جنہاں دا حقیقت توں کوئی تعلق نئيں۔[۲۵]
سکھ مت دا مننا اے کہ خدا (نرنکار) بے ہیئت تے کسی واضح شکل دے بغیر اے۔[۵][۲۶] ایہ عقیدہ وحدت الوجود[۶] تے عقیدہ توحید دی اک قسم اے۔[۵]
"نرگن" دے مطابق خدا اک غیر صفاتی، مبہم، نادیدہ مگر ہرجہ موجود اثرپذیر شے دا ناں اے جدوں کہ "سرگن" دے مطابق خدا دیاں خوبیاں، صفات تمام مخلوق وچ آشکار نيں۔ (اِک اونکار۔ خدا اک اے اوہی لازوال حقیقت اے اوہ بے خوف و نفرت اے پیدائش و موت توں ماورا غیر فانی خدا)۔
اسلام سختی توں خد اتعالیٰ دی وحدانیت اُتے زور دیندا اے۔ اسلام دے مطابق خدا اک اے تے محمدصلی اللہ علیہ و آلہ وسلم خدا دے رسول نيں۔ اسلام بت پرستی یا دیوی دیوتاواں دے مننے توں بیزار اے۔ ایہ توحیدی نظریہ اسلام وچ شہادت (گواہی) کہلاندا اے۔[۲۷][۲۸] ایہ اسلامی عقیدے شہادت دا حصہ اے۔[۲۸]
کہہ دو اللہ اک اے اللہ بےنیاز اے نا اُس نے کسی نوں جنیا تے نا اوہ جنیا گیا۔ تے اُسدا کوئی ہمسر نئيں۔ (قرآن۔ سورہ اخلاص)[۲۹]
سکھ مذہب دا مننا اے کہ گرو نانک عظیم پیشوا تے سب توں وڈے گرو یا اُستاد نيں جنہاں نے خدائے عظیم دی تعلیمات دُنیا وچ پھیلائاں تے سکھاں دے دس گروواں دی شکل وچ خدا دی صفات و خصوصیات دا ظہور ہويا۔ سکھ مت دا مننا اے کہ دوسرے مذاہب وچ وی روحانی پیشوا گزرے نيں مثلاً کرشن، موسٰی، عیسیٰ تے [[محمد|محمد۔سانچہ:دود]]'[۵]
اسلام دا مننا اے کہ [[محمد|محمد۔سانچہ:دود]] توں پہلے بوہت سارے انبیا کرام دُنیا وچ آئے۔ تے [[محمد|محمد۔سانچہ:دود]] اللہ دے آخری نبی تے قرآن اللہ دی طرف توں نازل کردہ آخری کتاب اے۔[۳۰][۳۱]
اسلام وچ پنج بنیادی ارکان/قانون نيں جنہاں اُتے عمل کرنا ہر مسلمان اُتے فرض تے واجب اے۔ ایہ ارکان 1-شہادت (گواہی دینا کہ اللہ اک اے تے محمد اس دے رسول نيں)[۳۲] 2-نماز، 3-روزہ، 4-زکوۃ تے 5-حج شامل نيں۔ ایہ ارکانِ اسلام شیعہ تے سنی مسلم دونے وچ یکساں رائج نيں۔[۳۳][۳۴]
سکھ مت وچ تن بنیادی قوانین نيں۔ ناں 1-جپنا، 2-کِرت کرنی تے 3-ونڈ چکھنا۔[۳۵]
اصطباغی امرت دھاری سکھ خالصہ فرقہ اے جس دی بنیاد1699 وچ سکھاں دے دسويں گرو گوبند سنگھ نے رکھی سی انہاں دے عقیدہ وچ کاف مذہب سکھ دا لازمی جُز نيں۔
1-کیس (غیرتراشیدہ بال) 2-کنگھا 3-کرپان 4-کڑا 5-کچھا
امرت دھاری سکھ دن وچ ست مختلف عبادتاں دے مجموعے نوں ادا کردے نيں انہاں لازمی عبادتاں نوں "نت نام" کہیا جاندا اے۔
سکھ مذہب وچ معجزیاں دے متعلق متضاد تے ملیا جلا رد عمل پایا جاندا اے۔ خود سکھ مت وچ تے دوسرے مذاہب دے خلاف تفریق نوں سختی توں رد کیتا جاندا اے۔[۳۶][۳۶] مذہبی رسومات دی اجازت نئيں مگر معاشرتی یا علاقائی رسم و رواج توں صرف نظر کیتا جاندا اے۔[۸] سکھ مت وچ ناکتخدائی تے رہبانیت دی کوئی گنجائش نئيں۔[۳۷] بانی سکھ مت گُرو نانک نے ہندو مت دے عقیدہ حیاتِ نو نوں اپنایا تے تناسخ دی تعلیم دتی۔[۳۷] مذہبی کتاب آدی گر نتھ دوسرے مذاہب دی روحانی تعلیمات نوں مندا تے اپنانے دی تعلیم دیندی اے۔[۸][۳۸] اسلام اپنے آپ نوں مکمل تے آخری مذہب قرار دیندا اے [۳۸] تے قرآن و سنت دے خلاف کسی وی تعلیم نوں بدعت قرار دے کے سخت مخالفت کردا اے۔[۸] اسلام وچ معجزات دی بہت اہمیت اے تے یومِ آخر (قیامت) اُتے یقین ایمان دا حصہ کہلاندا اے۔[۳۹]
کسی وی مسلمان دی مذہب توں کنارہ کشی، دہریت یا مذہب دی تبدیلی نوں ناقابلِ معافی جرم سمجھیا جاندا اے جس دی سزا موت ہُندی اے۔[۳۲][۴۰] جان ایسپوسیٹو دے مطابق "حدیث وچ اے کہ مذہب دی تبدیلی دی سزا سر قلم کرنا یا تصلیب یا جلاوطنی اے ہور ایہ کہ ایداں دے شخص دا سر تلوار توں قلم کرنا چاہیے۔ جدوں کہ جدید مفکر قرآن دی سورہ البقرہ آیت دو سو ستاون دی رو توں (لا اکرہ فی الدین) تبدیلئ مذہب دے بارے وچ تمام سزاواں نوں غلط تے من گھڑت قرار دیندے نيں۔"[۳۲]
سکھ مذہب وچ اپنی من پسند راہ چننے تے ضمیر دے مطابق عمل کرنے دی مکمل آذادی اے۔[۴۱]
سکھ مذہب دے مطابق تمام مذاہب اُنہاں دیاں روایات مستند نيں جو اُسی واحد "واہ گرو" دی طرف لے جاندیاں نيں۔ تے انسانیت اُتے کسی اک مذہب دی اجاراداری نئيں۔[۴۲]
اسلام دے مطابق دوسرے تمام مذاہب وچ انساناں نے اپنی دلی خواہشات دے ترمیم تے ردوبدل کر دتی اے۔[۴۳][۴۴]
<ref>
ٹیگ
کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے deol
لئی۔<ref>
ٹیگ
کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے IslamistPersecution1
لئی۔<ref>
ٹیگ
کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے IslamistPersecution3
لئی۔<ref>
ٹیگ
کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے IslamistPersecution4
لئی۔<ref>
ٹیگ
کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے IslamistPersecution5
لئی۔<ref>
ٹیگ
کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے Singh2003
لئی۔<ref>
ٹیگ
کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے IslamistPersecution2
لئی۔<ref>
ٹیگ
کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے pri
لئی۔<ref>
ٹیگ
کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے IslamistPersecution6
لئی۔