![]() | |||||||||||||||||||
Data i miejsce urodzenia |
19 sierpnia 1991 | ||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Wzrost | |||||||||||||||||||
Masa ciała | |||||||||||||||||||
Rugby union | |||||||||||||||||||
Pozycja | |||||||||||||||||||
Kariera seniorska[a] | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Reprezentacja narodowa[b] | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Timothy Lafaele (jap. ラファエレ ティモシー Rafaere Timoshī; ur. 19 sierpnia 1991 r.[1][2][11] w Apii) – samoański rugbysta posiadający także japońskie obywatelstwo i występujący przeważnie na pozycji środkowego ataku. Reprezentant Japonii, uczestnik pucharu świata.
Lafaele, którego rodzice pochodzą z wioski Siʻumu[12][13] urodził się w stolicy Samoa – Apii[13][14][15]. W wieku czterech lat przeniósł się do Auckland w Nowej Zelandii, gdzie dwa lata później rozpoczął treningi rugby w lokalnym klubie[16][17][18].
Podobnie jak późniejszy reprezentacyjny kolega Hendrik Tui uczęszczał do katolickiego De La Salle College w Auckland prowadzonego przez braci szkolnych[15][19]. W 2008 roku zdobył szkolne mistrzostwo kraju, uczestniczył także w Sanix Youth Tournament[17]. Dostrzeżony przez jednego z uniwersyteckich skautów, dał się namówić na przeprowadzkę do Japonii, gdzie miał w przyszłości szukać swojej szansy na zawodowstwo[16][18][20]. Po ukończeniu szkoły i otrzymawszy sportowe stypendium, w 2010 roku rozpoczął studia na Yamanashi Gakuin University w Kōfu[13][14]. Z reprezentacją uczelni występował początkowo w drugiej lidze uniwersyteckiej, do wyższej klasy rozgrywkowej awansując w roku 2013[16][17][18][20]. Podczas ostatniego roku studiów pełnił rolę wicekapitana drużyny[18]. Występował wówczas na pozycji łącznika ataku[18].
Jako zawodnik trzeciego roku wzbudził zainteresowanie występującego w Top League klubu Coca-Cola Red Sparks, który zaoferował mu wstępny kontrakt[18]. Ukończywszy studia w roku 2014, dołączył do nowej drużyny[13][14][15]. W swoim pierwszym sezonie w zawodowych rozgrywkach wystąpił w zaledwie czterech meczach[3]. Drużyna z Fukuoki zajęła 14. miejsce w ligowej tabeli i brała udział w barażach o utrzymanie w japońskiej ekstraklasie, co ostatecznie udało się osiągnąć dzięki zwycięstwu 53:8 z Kyuden Voltex[21]. Niemal bliźniaczo podobny w wykonaniu tak samego Lafaele, jak i jego drużyny był też sezon 2015/2016. Samoańczyk wystąpił w siedmiu starciach[4], zaś Red Sparks w barażu ponownie zostali skojarzeni z Kyuden Voltex. Mecz zakończył się remisem 14:14, co oznaczało pozostanie w Top League na kolejny sezon[22].
Przełomowy w wykonaniu wychowanego w Auckland gracza okazał się kolejny rok – w lidze rozegrał 15 spotkań, w których zdobył 74 punkty, na co złożyło się m.in. pięć przyłożeń[5]. Kolejne 17 punktów dołożył w wygranym przez jego klub barażu o utrzymanie (wygrana 32:22 z Hino Red Dolphins)[23]. Dobre występy ligowe przyczyniły się zakontraktowania Lafaele przez japoński zespół występujący w lidze Super Rugby – Sunwolves[24]. W ich barwach wystąpił w lutym 2017 roku w meczu sparingowym przeciw drużynie gwiazd Top League[5], a następnie brał udział w dziewięciu meczach Super Rugby[10]. W majowym starciu z Jaguares Lafaele pełnił rolę kapitana drużyny[25]. Japoński zespół przez cały sezon odniósł zaledwie dwa zwycięstwa, w tym w ostatniej kolejce z nowozelandzkimi Blues. W meczu tym środkowy zdobył trzy z czterech uzyskanych w całym sezonie przyłożeń[26].
W rozpoczynających się w połowie roku zmaganiach w Top League Coca-Cola Red Sparks raz jeszcze zajęli miejsce 14. wymagające rozegrania meczu barażowego. Ekipa z Fukuoki mierzyła się w nim z Mitsubishi Sagamihara DynaBoars i raz jeszcze utrzymała się w japońskiej ekstraklasie po wyrównanym spotkaniu, które zakończyło się remisem 27:27[27][28]. Wychowanek uczelni Yamanashi Gakuin z 13 meczami na koncie był jednym z podstawowych graczy swojej drużyny[6]. Kontynuował także występy dla Sunwolves, dla których rozegrał dalszych dziewięć spotkań[10].
Przed sezonem 2018/2019 Lafaele został mianowany kapitanem drużyny Red Sparks[28], jednak z uwagi na zobowiązania reprezentacyjne[7] oraz przewlekłą kontuzję ramienia[14][29] nie był w stanie istotnie pomóc swojej drużynie, która tym razem – po kilku latach udanych prób – nie zdołała utrzymać się w Top League[30]. Podczas trwającej pół roku rekonwalescencji[29] Lafaele podpisał umowę z klubem Kobelco Steelers mającą obowiązywać począwszy od kolejnego sezonu[31]. Do zdrowia powrócił dopiero na przełomie maja i czerwca 2019 roku[14][17][29], po czym wystąpił jeszcze w trzech ostatnich meczach Sunwolves w czasie trwania sezonu 2019 w Super Rugby[10].
W barwach drużyny Steelers, swojego nowego klubu zadebiutował w styczniu 2020 roku przeciw Canon Eagles[8].
Jako dziecko Lafaele pragnął grać w reprezentacji Samoa[16]. Niemniej po przeprowadzce do Japonii już po trzech latach stałego pobytu nabył prawo do gry w miejscowej drużynie narodowej[32][33]. W kadrze zadebiutował w listopadzie 2016 roku w meczu przeciwko reprezentacji Argentyny[11]. Został wówczas kolejnym z coraz liczniejszych zawodników urodzonych poza Japonią (głównie w krajach Oceanii), którzy przybyli do kraju jeszcze przed rozpoczęciem profesjonalnej kariery sportowej, często rozpoczynając studia na japońskich uczelniach[32][34]. Jednocześnie był to jego pierwszy mecz, jaki rozegrał na pozycji numer 13[18]. W czasie tego samego okna reprezentacyjnego wystąpił także w trzech kolejnych meczach: z reprezentacjami Gruzji, Walii (przegranym po drop goalu w ostatnich minutach spotkania) i Fidżi[18][35]. Niezależnie od spełnienia wymogu trzyletniej rezydencji w październiku 2017 Lafaele uzyskał japońskie obywatelstwo[16][17][18].
Niemal natychmiast stał się jednym z podstawowych graczy swojej reprezentacji. W pierwszym składzie występował w seriach meczów testowych rozgrywanych w czerwcu i listopadzie 2017, a następnie 2018 roku[35]. Swoje pierwsze przyłożenie zdobył w zremisowanym 23:23 meczu z Francją w listopadzie 2017 roku[36]. W 2019 – roku pucharu świata w Japonii – uczestniczył w wygranym przez Japończyków Pucharze Narodów Pacyfiku[37][38]. W jego trakcie zdobył dwa przyłożenia – po jednym w wygranych meczach z Fidżi[39] i Tonga[40]. Wkrótce pochodzący z Polinezji zawodnik znalazł się w składzie reprezentacji Japonii na nadchodzące mistrzostwa świata[41]. Gospodarze po raz pierwszy w historii swoich występów w turniejach tej rangi awansowali do fazy ćwierćfinałowej[42], gdzie jednak ulegli południowoafrykańskim „Springboks”[43]. Podczas turnieju Lafaele zdobywając przyłożenie w meczu z Samoa[15], został pierwszym graczem urodzonym na archipelagu, który dokonał tego przeciw rodzimej reprezentacji[12]. Także w pozostałych meczach fazy grupowej prezentował wysoką formę, popisując się widowiskowymi zagraniami, w tym podaniami w trakcie szarży rywali[44][45].
Stan na dzień 20 października 2019 r.[35]
Drużyna narodowa | Rok | Mecze | Punkty |
---|---|---|---|
![]() |
2016 | 4 | 2 |
2017 | 4 | 5 | |
2018 | 6 | 10 | |
2019 | 9 | 15 | |
Suma | 23 | 32 |
Lp. | Data | Miejsce | Przeciwnik | Rozgrywki |
---|---|---|---|---|
1. | 25 listopada 2017 | U Arena, Nanterre | ![]() |
mecz testowy |
2. | 3 listopada 2018 | Tokyo Stadium, Chōfu | ![]() |
mecz testowy |
3. | ||||
4. | 27 lipca 2019 | Kamaishi Recovery Memorial Stadium, Kamaishi | ![]() |
Puchar Narodów Pacyfiku 2019 |
5. | 3 sierpnia 2019 | Hanazono Rugby Stadium, Higashiōsaka | ![]() |
Puchar Narodów Pacyfiku 2019 |
6. | 5 października 2019 | Stadion Toyota, Toyota | ![]() |
Puchar Świata w Rugby 2019 |
Rodzina Lafaele wywodzi się ze wsi Siʻumu; urodził się jako dziecko Faalogo Kapelego oraz Mariany[12] i brat Faalogo[13]. Ojciec przyszłego reprezentanta Japonii grał w rugby na pozycji środkowego w Western Samoa Police Rugby Football Club[13]. Sam Timothy, choć urodził się na Samoa, wychowywany był przez krewnych swojego ojca mieszkających w Nowej Zelandii, którzy zostali jego rodzicami adopcyjnymi[13][15]. W młodości wzorował się na reprezentancie Nowej Zelandii Carlosie Spenserze[17][18], później także na Conradzie Smicie[20].
W 2016 roku poślubił Jolynn, pochodzącą z Nowej Zelandii Tongijkę[16][17][18].
Płynnie posługuje się językiem japońskim[16].