Die Scala Sancta (Afrikaans: Heilige Trappe, Italiaans: Scala Santa) is 'n stel trappe bestaande uit 28 wit marmertrappe wat as Rooms Katolieke relikwieë beskou word, en wat geleë is in 'n gebou op ekstra-territoriale eiendom van die Heilige Stoel in Rome, Italië.[1] Amptelik is die gebou getiteld Pontificio Santuario della Scala Santa, en inkorporeer dit 'n deel van die ou pouslike Lateraanse paleis. Replika-trappe kom aan weerskante van die oorspronklike trap voor; welke trappe slegs op mens se knieë geklim kan word. Die Heilige Trappe lei na die Kerk van Sint Lourens in die Palatio ad Sancta Sanctorum (Chiesa di San Lorenzo in Palatio ad Sancta Sanctorum) of bloot die "Sancta Sanctorum" (Afrikaans: Heilige van Heiliges), wat die persoonlike kapel van die vroeëre pouse was.
Volgens Rooms-Katolieke tradisie is die Heilige Trappe die trappe wat na die praetorium van Pontius Pilate in Jerusalem gelei het en waarop Jesus Christus gestap het op weg na die Pontius Pilate-verhoor tydens sy Passie. Die trappe is na bewering in die vierde eeu deur Sint-Helena na Rome gebring. Die Scala Sancta het eeue lank Christelike pelgrims gelok wat begerig is om eerbewyse te bring aan die Passie van Jesus Christus. Sedert die vroeë 1700's is die Heilige Trappe vir beskerming in hout omhul. Dit is vlugtig in 2019 tydens restourasiewerk onthul.[2]
Ingevolge Rooms Katolieke tradisie is die Heilige Trappe die trappe wat lei na die praetorium van Pontius Pilate in Jerusalem waarop Jesus Christus gestap het op weg na Pilate se verhoor tydens Sy Passie.[3]
Middeleeuse legendes wil dit hê dat Sint Helena, die moeder van Keiser Konstantyn die Grote, die Heilige Trappe van Jerusalem na Rome gebring het in circa 326 n.C.[4] Die trappe het tydens die Middeleeue bekend gestaan as die "Scala Pilati" ("Trappe van Pilate"). Dit wil uit ou planne voorkom asof die trappe gelei het na 'n korridor van die Lateraanse Paleis naby die Kapel van Sint Silvester, en dat dit met 'n spesiale dak bedek was. In 1589 het Pous Sixtus V die pouslike Lateraanse Paleis, wat toe in 'n bouvallige toestand was, laat afbreek om plek te maak vir die bou van 'n nuwe paleis. Hy het beveel dat die Heilige Trappe rekonstrueer word op die teenswoordige ligging voor die Sancta Sanctorum (Heilige van Heiliges), wat vernoem is vir die vele waardevolle relikwieë wat daarin gepreserveer word. Die kapel huisves ook 'n ikoon ('n Beeld in die Lateraanse-paleis, Rome) van Christ Pantocrator wat bekend staan as die "Uronica". Dit is na bewering deur Lukas begin en deur 'n engel voltooi. Hierdie gevierde ikoon bekend as Santissimi Salvatore Acheiropoieton ("nie deur menslike hande gemaak nie") is tydens sekere geleenthede deur Rome in prosessie gedra.[5]
Die Scala Sancta mag slegs met die knieë beklim word. Aan weerskante van die stel trappe is daar 'n bykomende vier stel trappe, (twee aan elke kant) wat omstreeks 1589 gebou is.[6] In 1724 het Pous Benedictus XIII die marmertrappe in laat hout bedek om dit te beskerm aangesien die marmer verweer is deur die vele pelgrims wat met verloop van tyd die trappe geklim het. Die trappe is tot 2019 bedek, toe hulle vlugtig tydens restourasie blootgestel is.[2]
Die versiering van die Scala Santa was een van die groot opknappingsprojekte wat tydens die pontifikaat van Pous Sixtus V, onderneem is. Die opknappingswerk is gelei deur Cesare Nebbia en Giovanni Guerra, met 'n groot aantal kunstenaars wat die fresko's moes versier. (wat Giovanni Baglione, Giacomo Stella, Giovanni Battista Pozzo, Paris Nogari, Prospero Orsi, Ferraù Fenzoni, Paul Bril, Paulo Guidotti, Giovanni Battista Ricci, Cesare Torelli, Antonio Vivarini, Andrea Lilio, Cesare en Vincenzo Conti, Baldassare Croce, Ventura Salimbeni, en Antonio Scalvati ingesluit het). Talle voorlopige tekeninge deur Nebbia vir hierdie fresko's bestaan steeds, alhoewel dit nie met sekerheid gesê kan word watter fresko deur wie geskilder is nie.
Die restourasie is in 2007 voltooi en grootliks deur die Getty-stigting befonds. [3] Vroeg in 2018 is daar met die restourasie van die fresko's begin, en gevolglik is die Scala Sancta vir 'n tydperk van meer as 'n jaar gesluit. Tydens hierdie restourasie is die beskermende houtbedekking van die trappe ook verwyder. Toe die trappe op 11 April 2019 heropen is, is pelgrims toegelaat om die blootgestelde marmertrappe vir die eerste keer in byna 300 jaar op hul knieë te klim .[2]
Die klim van die Heilige Trappe (op die knieë) is 'n gewilde toewydingsdaad onder pelgrims en gelowiges. Verskeie pouse het die toewyding uitgevoer,[3] en die Rooms-Katolieke Kerk het ook aflate daarvoor toegestaan.[7] Pous Pius VII het op 2 September 1817 aan diegene wat op die voorgeskrewe manier die trappe beklim 'n aflaat van nege jaar vir elke trap gegee. Pous Pius X het op 26 Februarie 1908 'n plenariese aflaat gegee vir elke keer wat die trappe na die belydenis en nagmaal bestyg word. Op 11 Augustus 2015 het die Apostoliese penitensie 'n plenariese aflaat toegestaan aan almal wat "deur die liefde geïnspireer is" om die trappe op hul knieë te klim terwyl hulle oor Christus se passie dink, en ook na die belydenis gaan en Nagmaal ontvang en sekere Katolieke gebede opsê, insluitend 'n gebed vir die pous. Diegene wat as gevolg van fisies ongesteldheid verhoed is om die trappe te klim, kon die volle aflaat verkry deur te mediteer op Christus se passie by die Trappe en deur die ander voorgeskrewe voorwaardes te voltooi.[8]
As deel van die seremonies ter opening van die Heilige Jaar in 1933 het kardinaal Francesco Marchetti Selvaggiani, biskop van Rome, 'n skare van honderde op hul knieë gelei op die trappe.[9]
Martin Luther het in 1510 die trappe op sy knieë geklim. Terwyl hy dit gedoen het, het hy die Onse Vader op elke tree herhaal. Daar is gesê dat deur hierdie ritueel te ondergaan, 'n mens "'n siel van die vagevuur kon verlos." Toe Luther egter aan die bopunt gekom het kon hy nie sy twyfel inhou nie: "Wie weet of dit waar is?"[10]
Charles Dickens het, nadat hy in 1845 die Scala Sancta besoek het, geskryf: "Ek het nog nooit in my lewe iets tegelyk so belaglik en so onaangenaam soos dit beleef nie." Hy het die toneel van pelgrims wat op hul knieë die trappe bestyg beskryf as 'n "gevaarlike afhanklikheid aan uiterlike waarnemings."[3]
Nabootsings van die Scala Sancta is op verskillende plekke opgerig en daar was dikwels ook aflate ter sprake:
{{cite book}}
: AS1-onderhoud: onerkende taal (link)![]() |
Wikimedia Commons bevat media in verband met Scala Santa (Rome). |