Mamuen ipuinak, edo Mamuen istorioak, mamuak azaltzen dituen beldurrezko generoaren barruan fikziozko edo lan dramatikoak dira. Gerta daiteke, besterik gabe, mamuak existitzeko aukera hartzen duen lanak izatea edo, gutxienez, obran agertzen diren pertsonaiek horietan sinesmena dutela azaltzea; horiek ere genero barruan geldituko lirateke. Horrelako ipuinak ahozko tradiziotik beratik ezagutzen dira.[1]
Espezialista desberdinen eta Edgar Allan Poeren beraren ustez, ipuin laburra askoz ere formatu egokiagoa da izuarentzat eta naturaz gaindikoarentzat eleberria baino. Horrek ez du esan nahi mamuen eleberri guztiak txarrak direnik baina bai salbuespenak direla.[2]
Mamuen istorioak kontatzen diren ahozko genero narratibo ezagunenetakoak dira. Kultura gehienetan, formatu desberdinetan, kontatu izan dira. Istorio hauek liluragarriak izan ohi dira entzuleengan erreakzioak sortzen dituztelako ohiko beldurrei aurre egiten dieten bitartean. Normalean, ahozko tradizioaren mamuen ipuinak motzak dira. Bildumetan jasoak izan dira baina beste hainbat mito, herri ipuin eta kondaira bezala, ahozko narrazio gisa sortzen ziren orokorrean. Mamuen istorioak orokorrean gauean azaltzen dira, maiz suaren inguruan, nolabait, haren babesa bilatuz. [3]
Mamuen inguruko narrazioak oso goiz agertzen dira literatura desberdinetan. Horrela, lan hauetan haien aipamenak eta inguruko narrazioak jasotzen dira:
Asiako literaturetan badira ere generoaren benetako klasikoak:
Baina narrazio hauen benetako arrakasta XIX. mendean ezagutuko da. XVIII. mendean Erromantizismoaurreko idazleek eleberri gotikoa modan jarri zuten eta, haiekin, mamuen mundu iluna: sarritan horrelako izakiak eleberri horien erdian kokatu ziren. Kritikari askoren ustez, ipuin horien urrezko garaia 1830. hamarkadan hasi zen eta Lehen Mundu Gerra hasiera arte iraundu zuen. Jack Sullivan irakaslearen ustez, garai horri bi idazlek eman zioten hasiera: Edgar Allan Poe eta Sheridan Le Fanu.[4] Generoak Europa osoan izan zuen loraldi zabal bat, batez ere Erresuma Batuan. Ondoren egile ezagunenak aipatuko ditugu.
Lehen mundu gerra ondoren generoak interesa galdu zuen. Dena dela, izan ziren eta badira ere oraindik horrelako ipuinen egileak: